Nowoczesne muzeum – relacje i narracje II

Tytuł: Nowoczesne muzeum – relacje i narracje II

Autor/Autorzy: praca zbiorowa pod red. M. Nierzwicka, M. Zdanowski

Rok wydania: 2025

Liczba stron: 304

Oprawa: miękka

Ilustracje: kol.

Wymiary: 24,5 × 19 cm

ISBN: 978-83-67689-45-8

ISBN: 978-83-66208-52-0

Cena: 122 zł

Publikacja jest efektem drugiej edycji muzeologicznej konferencji nauko­wej pt. „Nowoczesne muzeum – relacje i narracje”, która odbyła się w murach toruńskiego Ratusza Sta­romiejskiego w dniach 4–6 września 2024 r.

Niniejsza publikacja prezentuje 26 tekstów, podzielonych na trzy kategorie: pierwsza, najobszerniejsza, zatytułowana „Relacje i narracje”, zawiera 17 podwójnie recenzowanych artykułów; druga – „Komunikaty” – to sześć krótszych form, opisujących różnorodne projekty muzealne; trzecia zaś to „Refleksje” – autorskie podsumowania trzech dni konferencyjnych.

Tom rozpoczyna tekst Beaty Nessel-Łu­kasik, w którym autorka podjęła próbę udzielenia odpowiedzi na pytania: co ułatwia, a co utrudnia muzeom posze­rzanie zakresu praktyk społecznych, i czy w ogóle obecnie instytucje mają szansę współdzielić z od­biorcami nie tylko zasoby, ale także władzę i odpo­wiedzialność? W kolejnym tekście Marianna Otmianow­ska przybliżyła rezultaty projektu badawczego pt. „Społeczna odpowiedzialność publicznych insty­tucji kultury – przykład muzealnictwa”, zrealizowa­nego w latach 2020–2021 przez Katedrę Socjologii Kultury na Wydziale Społeczno-Ekonomicznym UKSW, w którym uczestniczyła jako członkini ze­społu badawczego. Klaudia Nowicka i Dominika Treit przedstawiły interesujące dane, pozyskane w trakcie badania publiczności, które zmieniają powszechną opinię o upodobaniach odbiorców wystaw muzealnych.

Wiktor Kowalczyk analizuje z kolei muzeum z perspektywy przestrzennej, prowadząc rozważania o przestrzeniach, zarówno tych, w których muzeum działa, jak i tych, z którymi wchodzi w relację. Zagadnienie funkcjonowania muzeów w prze­strzeni podejmuje także Michał Kępski, akcentując zwiększanie aktywności instytucji muzealnych na rzecz ochrony i interpre­tacji dziedzictwa miejsca, w którego sąsiedztwie są ulokowane. W jeszcze innym kontekście problematyką funk­cjonowania muzeów w przestrzeni publicznej zajęła się Iwona Osłowska, w którym podjęła temat wpływu instytucji muzealnych na rozwój no­woczesnych miast w typie smart city.

Melania Tutak zaprezentowała dwa modele współpracy ze społecznościami lokalny­mi, realizowane przez jedną instytucję muzealną, zaś Kami Stasiak zaproponował nowatorskie spojrzenie na cykl realizacji i „ży­cia” wystawy, wskazując podobieństwa, ale także róż­nice pomiędzy uprawianiem ogrodu a organizacją i funkcjonowaniem wystawy muzealnej.

Dwa kolejne artykuły poświęcono nowym aran­żacjom wystaw stałych w przestrzeniach muzeal­nych. Jacek Górski zaprezentował szeroki program przygotowywanych wystaw stałych w krakowskim muzeum archeolo­gicznym, który ma stanowić kamień milowy w po­nad 175-letniej historii tej instytucji, z kolei Emilian Prałat precyzyjnie omówił zaplano­wane zmiany zarówno infrastrukturalne, jak i eks­pozycyjne w Muzeum Adama Mickiewicza w Śmiełowie.

Marek Bukowski przybliżył historię, strukturę i funkcje Muzeum GUMed jako przykładu muzeum uczel­nianego, a dokonania Ośrodka Dokumentacji Górniczej, działającego w strukturze Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu, zaprezentowała Ewa Wojtoń, wskazując na wagę działań digitalizacyjnych dziedzictwa przemysłowego, które na naszych oczach przestaje istnieć, oraz ich możliwo­ści rozwojowe i badawcze.

Iwona Markowska opisała proces przemian, które zaszły na przestrzeni lat zarówno w obszarze pamięci historycznej, jak i w muzealnictwie pre­zentującym historię związaną z II wojną światową w Polsce i Niemczech. Zaś tekst Marii Wąchały-Skindzier to interesujące studium uważ­ności i wrażliwości na drugiego człowieka, seniora, zaproponowane w ramach muzealnej działalności edukacyjnej, odwołującej się do hasła uczenia się przez całe życie. Katarzyna Mruk przy­bliżyła z kolei partycypacyjny proces wyplatania i szycia nowego stroju niedźwiedzia, będącego waż­nym elementem szymborskiej tradycji. Spojrzenie na rolę mediów społecznościowych, w szczególności platformy TikTok, w budowaniu marki instytucji muzealnej, zajmującej się tzw. trud­ną tematyką przedstawiła Patrycja Katarzyna Ro­man. Agnieszka Szostak i Anna Marszal w artykule kończącym rozdział I zaprezentowały zaś wyniki badań, prowadzonych w latach 2023–2024, dotyczących identyfikacji elementów wspól­nych i różnicujących w programach dyrektorskich oraz praktyk ich tworzenia.

Część drugą publikacji tworzą prezentacje pro­jektów muzealnych. Składają się na nią następują­ce teksty: Krzysztofa Lewandowskiego – opowiadający o projekcie badawczym pt. „Formy piernikarskie w polskich kolekcjach muzealnych”, zrealizowanym w latach 2023–2024 przez Muzeum Okręgowe w Toruniu; Andrzeja Wojciecha Feliń­skiego – podejmujący temat ekspozycji stałej Mu­zeum Techniki i Komunikacji – Zajezdnia Sztuki w Szczecinie; Doroty Lewandowskiej – prezentujący monograficzną wystawę czasową gdyńskiego artysty Kazimierza Ostrow­skiego; Agnieszki Bacławskiej-Kornackiej i Moni­ki Krzencessy – opisujący wystawę czasową „LAS | Schronienie ofiar, kryjówka zbrod­ni” w Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku; Ilony Sawickiej – ukazujący bogactwo i wielowymiarowość kultury wsi ziemi chełmskiej, oraz Anny Czarneckiej i Jo­anny Kacperczyk – prezentujący doświadczenia wilanow­skiego muzeum w zakresie rozwoju kompetencji ka­dry i jakości oferty edukacyjnej instytucji.

Na trzecią, a zarazem ostatnią część publikacji składają się trzy teksty, podsumowujące poszczegól­ne dni konferencji, będące autorskimi refleksjami moderatorów sesji referatowych: Piotra Górajca, Pawła Jaskanisa i Michała F. Woźniaka.

Część drugą publikacji tworzą prezentacje pro­jektów muzealnych. Składają się na nią następują­ce teksty: Krzysztofa Lewandowskiego – opowiadający o projekcie badawczym pt. „Formy piernikarskie w polskich kolekcjach muzealnych”, zrealizowanym w latach 2023–2024 przez Muzeum Okręgowe w Toruniu; Andrzeja Wojciecha Feliń­skiego – podejmujący temat ekspozycji stałej Mu­zeum Techniki i Komunikacji – Zajezdnia Sztuki w Szczecinie; Doroty Lewandowskiej – prezentujący monograficzną wystawę czasową gdyńskiego artysty Kazimierza Ostrow­skiego; Agnieszki Bacławskiej-Kornackiej i Moni­ki Krzencessy – opisujący wystawę czasową „LAS | Schronienie ofiar, kryjówka zbrod­ni”
w Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku; Ilony Sawickiej – ukazujący bogactwo i wielowymiarowość kultury wsi ziemi chełmskiej, oraz Anny Czarneckiej i Jo­anny Kacperczyk – prezentujący doświadczenia wilanow­skiego muzeum w zakresie rozwoju kompetencji ka­dry i jakości oferty edukacyjnej instytucji.

Na trzecią, a zarazem ostatnią część publikacji składają się trzy teksty, podsumowujące poszczegól­ne dni konferencji, będące autorskimi refleksjami moderatorów sesji referatowych: Piotra Górajca, Pawła Jaskanisa i Michała F. Woźniaka.